Nhiều mẹ gặp khó khăn trong việc phân biệt thế nào là sốt/ sốt virus/ sốt xuất huyết, dẫn tới việc điều trị sai lệch gây ra biến chứng tai hại cho con nhỏ. Dưới đây là hướng dẫn cách phân biệt 3 loại sốt này từ bác sĩ chuyên khoa.
Theo ThS.BS Nguyễn Trung Cấp, Trưởng khoa cấp cứu của Bệnh viện Nhiệt đới trung ương cho biết thực ra phân biệt 3 loại sốt này không khó khăn, mẹ chỉ cần quan sát triệu chứng là có thể xác định được dễ dàng.
Sốt thường
Đây là trạng thái cơ thể trẻ tạm thời tăng nhiệt độ để phản ứng với bệnh. Nhiệt độ cơ thể thường thất thường vào các thời điểm trong ngày, theo đó trẻ dễ sốt cao hơn vào buổi chiều. Khi cơ thể vượt quá mức 37.5 độ C là bị sốt.
Sốt này có thể do nhiều nguyên nhân như virus cảm cúm, cảm lạnh, vi khuẩn viêm họng, hay các viêm do tổn thương mô hoặc bệnh tật. Những nhân tốt như thời tiết thay đổi thường xuyên gây ra cảm nắng, cảm lạnh, sốt do thuốc hay bị nhiễm trùng đều có thể khiến cho trẻ bị sốt.
Sốt virus
Trẻ bị sốt do virus gây ra thường khá đa dạng. Ví dụ như virus dengue cũng là một loại virus truyền qua muỗi vằn đốt gây ra bệnh sốt xuất huyết. Tuy nhiên, sau khi bị muỗi truyền virus thì phải 4-7 ngày trẻ mới bị sốt dengue.
Virus dengue có 4 loại: DEN1, DEN2, DEN3 và DEN4. Nếu bị nhiễm lần đầu thì bệnh thường diễn biến nhẹ nhàng, trẻ sốt đau đầu, mỏi người vài ngày rồi tự hết. Nhưng các lần nhiễm sau cơ thể sẽ phản ứng mạnh hơn gây ra bệnh sốt xuất huyết.
Khi trẻ bị sốt virus thì nhiệt độ thường lên cao đột ngột từ 39-40 độ C. Kèm theo đó, trẻ cảm thấy đau nhức khắp mình mảy, cơ bắp, quấy khóc đau đầu. Tuy nhiên, một số trường hợp trẻ vẫn tỉnh táo, chơi nghịch được nhưng cơ thể vẫn bị sốt. Một số trẻ có xuất hiện tình trạng bị chảy nước mắt, mắt có dỉ, mờ đi hay bị nổi ban sau 2-3 ngày.
Sốt xuất huyết
Thường căn bệnh này sẽ diễn biến theo 3 giai đoạn như sau:
- Trong 3 ngày đầu trẻ sốt cao liên tục kèm theo đau đầu, nhức hốc mắt, đau mỏi cơ. Biểu hiện này giống với sốt virus nên khiến nhiều mẹ bị nhầm lẫn.
- Từ ngày thứ 4 đến thứ 7, bệnh nhân sẽ sốt dần và có những biến chứng nặng như tăng tính thấm thành mạch, gây thoát dịch khỏi mạch máu khiến máu bị cô đặc trong lòng mạch. Nếu không được bù dịch kịp thời sẽ gây tụt huyết áp, số. Sau đó, sẽ bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu chảy máu dưới da, chảy máu cam, máu răng hoặc xuất huyết nội tạng. Một số trường hợp nguy hiểm còn gây ra xuất huyết não, xuất huyết ổ bụng. Khi gặp các trường hợp trên người bệnh còn gặp các biến chứng khác như viêm não, viêm cơ tim, hạ bạch cầu máu, giảm miễn dịch …
- Giai đoạn hồi phục: Thường sau khi thoát dịch 24 -48 h thì bệnh nhân sẽ hết sốt và tăng cường dịch trong máu. Tuy nhiên cần hạn chế việc truyền dịch quá tải sẽ gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng.
Đối với bệnh sốt xuất huyết nếu không phát ra ngoài thì chỉ có thể phân biệt với sốt virus qua việc xét nghiệm. Điều đặc biệt ở sốt virus thông thường khi trẻ hạ sốt là bệnh đã giảm. Nhưng đối với sốt xuất huyết nếu bệnh nhân giảm sốt thì có thể đang bắt đầu bước vào giai đoạn biến chứng nguy hiểm. Bởi vậy khi phát hiện ra con sốt xuất huyết từ 3-4 ngày mẹ cần cho con đến trạm y tế ngay. Một số các dấu hiệu dưới đây là cảnh báo cho mẹ rằng bệnh đang tiến triển trầm trọng:
- Mệt lả
- Nôn mửa nhiều
- Đau bụng, đau tức vùng gan
- Đi tiểu ít
- Chảy máu bất thường